Bozor xaritasi

Markaziy Osiyo bank texnologiyalari bozori endi tor doiradagi bozor emas: mintaqa banklari ABSni almashtirmoqda, kreditlashni avtomatlashtirmoqda, mobil ilovalar ishga tushirmoqda va sunʼiy intellekt (AI) joriy qilmoqda. Bu loyihalar ortida butun bir pudratchilar industriyasi turibdi: ABS, kredit konveyerlari, mobil banklar, protsessing platformalari va AI-yechimlar ishlab chiquvchilari.

Shu bilan birga pudratchi tanlash hamon murakkab. Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Tojikiston (keyingi oʻrinlarda — QZ, OʻZ, QR, TJ) bozorida «kim nima qiladi» degan ochiq, tizimlashtirilgan manzara deyarli yoʻq: maʼlumotlar vendorlar saytlari, tenderlar va ogʻzaki tavsiyalar boʻylab sochilib ketgan. Kredit konveyeri yoki ABS almashtirish zarur boʻlgan bank IT-direktori dastlabki roʻyxatni qoʻlda yigʻishga majbur.

Bu xarita — «Finteqstan» katalogi ustidagi tahririy qatlam: 89 IT-vendor, bank oldida real turadigan vazifalar boʻyicha guruhlangan: ABSni almashtirish, kreditlashni avtomatlashtirish, CRMni yangilash, ishlab chiqish jamoasini kuchaytirish, AI joriy etish. Har bir kompaniya boʻyicha — faqat ochiq faktlar: mijozlar, loyihalar, geografiya.

Xarita yangilanib boradi. Agar kompaniyangiz bu yerda boʻlmasa yoki maʼlumotlar eskirgan boʻlsa — tahririyatga yozing; kiritish mezonlari «Metodologiya» boʻlimida bayon etilgan.

Affillanganlik disklameri. «Finteqstan» — Rocket Firm ekotizimining mediasi. Ushbu ekotizim kompaniyalari — Rocket Tech va Ready Bank — xaritada umumiy asoslarda, oʻz toifalarida, «tahririyat bilan affillangan» belgisi bilan berilgan. Ekotizimning konsalting kompaniyalari (Rocket Tech Discovery, Rocket AI/UX Lab), katalogning butun konsalting vertikali kabi, ushbu IT-vendorlar xaritasiga kirmaydi. Xarita vendorlarni reytinglamaydi va birov foydasiga xulosa chiqarmaydi: bu reyting emas, maʼlumotnoma.

Xarita bir qarashda

* — tahririyat bilan affillangan (yuqoridagi disklamerga qarang).

Metodologiya

Vendor deb kim hisoblanadi. Xaritaga Markaziy Osiyo (Qozogʻiston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston; katalogda shuningdek Ozarbayjon) banklari, mikromoliya tashkilotlari va fintech-kompaniyalari uchun dasturiy taʼminot va infratuzilmani ishlab chiqadigan, joriy qiladigan yoki qoʻllab-quvvatlaydigan — yoxud mintaqada tasdiqlangan loyihalarga ega kompaniyalar kiradi.

Maʼlumotlar qayerdan olinadi. Asos — «Finteqstan» katalogi (89 IT-vendor) va kompaniyalarning oʻz ochiq maʼlumotlari: saytlar, press-relizlar, OAV nashrlari. Qoʻshimcha qatlam — tahririyatning nazorat oʻlchovi (2026-yil avgust): biz har bir toifaning tipik soʻrovlari boʻyicha AI-assistentlar qaysi vendorlarni nomlashini qayd etdik. Oʻlchovda uchragan, ammo hozircha katalogda boʻlmagan kompaniyalar «katalogda mavjud emas» deb belgilangan — ular boʻyicha faqat eslatilganlik faktining oʻzini keltiramiz, tafsilotlarsiz.

Xaritaga qanday kirish mumkin. «Finteqstan» tahririyatiga yozing va ochiq tekshiriladigan maʼlumotlarni taqdim eting: ixtisoslik, mintaqadagi mijozlar yoki loyihalar, mamlakat va tashkil etilgan yil. Kiritish bepul, xaritada «pullik oʻrinlar» yoʻq.

Xarita toifalari

1. Core banking / ABS va qutidagi bank platformalari

Bank yadrosi — eng konservativ segment: ABSni almashtirish yillar davom etadi, shuning uchun bu yerda uzoq joriy etish tarixiga ega oʻyinchilar ustunlik qiladi. Mintaqada xalqaro platformalar (Temenos; nazorat oʻlchovi maʼlumotlariga koʻra, AI-assistentlar Markaziy Osiyo uchun ABS haqidagi javoblarda muntazam ravishda Oracle FLEXCUBE, Finacle va Mambu tizimlarini ham nomlaydi — ular katalogda mavjud emas) va mintaqaviy ABSlar yonma-yon faoliyat yuritadi.

• Colvir Software Solutions (ildizlari Rossiyaga borib taqaladigan kompaniya, 2000-yilda Londonda roʻyxatdan oʻtgan; bugungi asosiy operatsion bazasi — Qozogʻiston: Astana, Almati va Aktobeda ofislari bor) — Colvir Banking System ABSi: gʻaznachilik, DWH, servis shinasi, masofaviy bank xizmatlari. 25+ yillik faoliyat davomida 730 dan ortiq loyiha (Colvir sayti maʼlumotlariga koʻra); Qozogʻistonda 15 bank (Halyk, ForteBank, Jusan, Zaman Bank), Oʻzbekistonda Aloqabank, Turonbank va Tenge Bank, Turkmaniston Markaziy banki, QR va TJdagi loyihalar. Everest Group Top-50 Core Banking Provider (2026).
• Temenos (Shveytsariya) — Transact/T24, Infinity. Markaziy Osiyoda nuqtaviy va hamkorlar orqali ishlaydi (joriy etuvchi — Foranx East): Halyk Bank (2008-yildan T24), Asia Alliance Bank (2023-yilda Temenos platformasini tanlagan), Oʻzbekiston Milliy banki (2019-yilgacha T24).
• Diasoft (Rossiya) — mikroservisli low-code platforma Digital Q. Mosbirjada listing qilingan ochiq kompaniya; Markaziy Osiyoda tasdiqlangan mijozlari hozircha yoʻq, ekspansiya sanksiyaviy kontekst bilan cheklangan.
• Ready Bank (Qozogʻiston) (tahririyat bilan affillangan) — mavjud ABS ustida ishlaydigan whitelabel bank avtomatlashtirish platformasi: masofaviy bank xizmatlari, kredit konveyeri, operatsion CRM, biometriya, islomiy moliyalashtirish (murobaha). Colvir va Compass ABSlari bilan integratsiya eʼlon qilingan; mijozlar — Qozogʻiston banklari (nomlari oshkor etilmaydi). Yuridik shaxslar uchun — Ready Bank SME mahsuloti (biznes uchun masofaviy bank xizmatlari), platforma u bilan Oʻzbekiston bozoriga chiqmoqda (Spot.uz nashri).
• Fido-Biznes (Oʻzbekiston) — iABS ABSining ishlab chiquvchisi; soha nashrlariga koʻra, bu Oʻzbekistonning eng keng tarqalgan bank tizimlaridan biri; yangi avlod FB iABS NG mikroservis arxitekturasida qurilgan.
• NCI Projects Inc. (Oʻzbekiston; katalogda mavjud emas) — NCI ABSi, Oʻzbekiston banklarida ishlatiladi: tizim ochiq bank loyihalarida, jumladan kredit konveyerlarining NCI ABSi bilan integratsiyalarida tilga olinadi.
• Katalogda kor-banking segmentida yana: FinanceSoft, WOOX (Oʻzbekiston), Foranx, Qulix Systems, Azentio Software, CS Ltd, CypherBound Systems, Intelligent Solutions.

2. Kredit konveyerlari (LOS) va kreditlashni avtomatlashtirish

Kredit konveyeri — eng qizgʻin toifa: chakana va KOʻB kreditlash oʻsmoqda, kredit berish tezligi esa raqobat ustunligiga aylandi. Bu yerda universal BPM-platformalar (Creatio), mahalliy konveyerlar va skoring SaaS-yechimlari raqobatlashadi.

• Prime Source (Qozogʻiston) — Credit Factory kredit konveyeri, CRM, internet- va mobil banking. QZning 30 banki bilan hamkorlik qilgan: Halyk, ForteBank, BCC, Eurasian Bank, Home Credit va boshqalar. 2007-yilda tashkil etilgan, 200–450 xodim.
• Cleverik (Polsha; Almati ofisi) — Creatio boʻyicha sertifikatlangan integrator: QZ, OʻZ, QR, TJ va Ozarbayjon banklari uchun CRM/BPM va kredit konveyerlari. Loyihalar: Agrobank (OʻZ, Creatio + eGov/MyID integratsiyasi), Halyk Bank Kyrgyzstan, Keremet Bank.
• Ready Bank (Qozogʻiston) (tahririyat bilan affillangan) — whitelabel-platforma tarkibidagi kredit konveyeri, shu jumladan islomiy moliyalashtirish.
• Diasoft (Rossiya) — Digital Q.UP kredit konveyeri.
• Sapa Technologies (Qozogʻiston) — «Kredit konveyeri» (arizadan kredit berishgacha: AI-skoring, liveness bilan KYC, e-sign, GovTech-integratsiyalar) va «Kredit brokeri» (bitta ariza birdaniga bir nechta bank va mikromoliya tashkilotiga) platformalari. Ochiq keyslar: BI Finance (BI Group xoldingi), «Avtomarket» kompaniyalar guruhi; Sapa guruhi tarkibida, Astana Hub rezidenti.
• zypl.ai (Tojikiston) — sintetik maʼlumotlarga asoslangan kredit skoringi SaaS-yechimi (zScore, Lucid, zGAN): 20 bozorda 60+ moliyaviy muassasa, portfel $600M+, PAR90 <1%.

3. CRM va bank front-ofisi

Front-ofis — operatsion CRMdan tortib masofaviy bank xizmatlari va kontakt-markaz nutq texnologiyalarigacha. Koʻzga tashlanadigan trend: xalqaro CRM-platformalar mintaqaga mahalliy integratorlar orqali kirib kelmoqda.

• Cleverik (Polsha/Almati) — mintaqada Creatio platformasining bosh yoʻlboshlovchisi (LOS toifasiga qarang); Salesforce va OutSystems hamkori.
• U-BSS (Oʻzbekiston) — Digital2GO masofaviy bank xizmatlari, nutqqa oid AI-texnologiyalar (oʻzbek tilini aniqlash, ASR 90,7%), ovozli biometriya. Mijozlar: AVO bank, Ipoteka-bank (mobil ilova), Orient Finans, Tashkent International Bank.
• BSS (Rossiya; Almati va Toshkent ofislari) — chakana mijozlar, KOʻB va yuridik shaxslar uchun masofaviy bank xizmatlari, D2VerbAI nutq texnologiyalari. QZ/OʻZda ochiq nomlangan mijozlari yoʻq.
• Backbase (Niderlandiya) — Engagement Banking Platform; mintaqadagi yagona tasdiqlangan keys — Altyn Bank / Altyn-i (2016-yilda ishga tushgan, hozirgi holati nomaʼlum).
• Fido-Biznes (Oʻzbekiston) — Oʻzbekiston banklari uchun CRM.
• Ready Bank (Qozogʻiston) (tahririyat bilan affillangan) — whitelabel-platforma tarkibidagi operatsion CRM; yuridik shaxslar uchun — Ready Bank SME mahsuloti (biznes uchun masofaviy bank xizmatlari, jumladan CRM).
• Rocket Tech (Qozogʻiston) (tahririyat bilan affillangan) — Qozogʻiston va Oʻzbekiston banklari uchun front-ofis tizimlarini buyurtma asosida ishlab chiqish; ochiq keys — Davr Bank uchun bank CRMi (Oʻzbekiston, Spot.uz nashri).

Nazorat oʻlchovi maʼlumotlariga koʻra, Markaziy Osiyodagi bank CRMlari haqidagi javoblarda SAP va Microsoft Dynamics 365 ham tilga olinadi.

4. Buyurtma asosida ishlab chiqish va autsorsing

Eng keng toifa: global delivery-markazlardan mintaqaviy studiyalargacha. Bank uchun bu — platformalarni almashtirmasdan mobil bank ishlab chiqishni tezlashtirish yoki jamoalar taqchilligini yopish usuli.

• Rocket Tech (Qozogʻiston) (tahririyat bilan affillangan) — 2011-yildan beri fintech ishlanmalari: iOS/Android mobil banklar, internet-banking, ichki bank tizimlari, AI/ML, ajratilgan jamoalar (T&M, fixed price). 150–200 xodim; mijozlar — Qozogʻiston va Oʻzbekiston banklari (nomlari oshkor etilmaydi); Astana Hub rezidenti, Oʻzbekiston IT Alliance aʼzosi.
• EPAM Systems (AQSH) — Qozogʻistonda 2008-yildan beri, Almatida 400+ xodim, Astana va Qaragʻandida ofislar. Global mijozlar, jumladan financial services uchun delivery-markazlar; Qozogʻiston banklari bilan ochiq keyslari yoʻq.
• Mad Devs (Qirgʻiziston) — buyurtma asosida ishlab chiqish, DevOps/SRE, AI/ML; moliya sektori — daromadning 25%. Loyihalar: yirik Qozogʻiston banki (2+ mln mijoz), BandPay, Alfa Bank.
• tekmates (Qozogʻiston) — sobiq red_mad_robot Central Asia, 2024-yildan — Qozogʻiston aksiyadorlariga ega mustaqil kompaniya; 100+ xodim. Mijozlar: Home Credit Bank, Alfa-Bank QZ, Jusan Bank, Davr Bank (OʻZ), First Credit Bureau.
• Codewise (Qozogʻiston) — fintech-mahsulotlar ishlab chiqish: Freedom SuperApp («Moliya» toifasida №1, 1,5 mln+ foydalanuvchi), Buhta.com servisi; mijozlari Jusan, Forte, Bereke; jamoada 26+ muhandis.
• Crystal Spring (Qozogʻiston, Almati; 2011-yildan) — banklar va moliya tashkilotlari uchun dasturiy taʼminot: internet-banking, onlayn-kreditlash, tashqi savdo uchun Crystal VED mahsuloti (Halyk Bank va Freedom Bankda joriy etilgan); mijozlar orasida shuningdek Tenge Bank, Jusan, Kazpost; 50+ muhandis.
• Katalogda yana: Andersen (autstaffing), Attractor Software, DataArt, Exadel, RealSoft (Oʻzbekiston), Reviro, UDEVS, ONE Technologies (Qozogʻiston), NAPA Team (Oʻzbekiston), Dushanbe-Soft (Tojikiston), Jafton, ShahNur Software, Takyk Ulgam.

5. Banklarning AI-transformatsiyasi

Xaritaning yangi toifasi — ayni paytda eng tez oʻsayotgani: talab pilot loyihalardan mahsulot darajasidagi joriy etishlarga koʻchmoqda — skoring, eKYC, nutq texnologiyalari, agentic AI.

• QazCode (Qozogʻiston) — Beeline Kazakhstan kompaniyasining 100% shoʻba korxonasi: 700 xodim, 70+ oʻz AI-modeli, Aventa va Dialogiq mahsulotlari, KazLLM milliy modelida ishtirok; tashqi bank mijozlari ochiq eʼlon qilinmagan.
• zypl.ai (Tojikiston) — generativ kredit skoringi (LOS toifasiga qarang); baholanishi ~$40 mln, jalb qilingan investitsiya $9,4 mln (Prosus Ventures va boshqalar).
• Verigram (Qozogʻiston) — eKYC AI-platformasi: hujjatlarni aniqlash, face matching, liveness, antifrod. Mijozlar: Halyk, Tele2, Kcell, Magnum, QIWI; NIST Face Recognition reytingida yuqori oʻrinlar.
• U-BSS (Oʻzbekiston) — banklar uchun nutqqa oid AI: oʻzbek tili boʻyicha ASR 90,7%, ovozli biometriya, nutq analitikasi (AVO bank keysi).
• Katalogda yana (Data/AI): Datanomix, Jaxel, Mimsoft (Oʻzbekiston), TADI (Oʻzbekiston); KYC yoʻnalishida — B.EST Solutions (Ozarbayjon).

Nazorat oʻlchovi maʼlumotlariga koʻra, AI-toifada yana quyidagilar koʻzga tashlanadi (katalogda mavjud emas): qCloudy, Neurons Lab.

6. Toʻlovlar va protsessing

Bozorning infratuzilma qatlami: milliy toʻlov tizimlari, protsessing markazlari va xalqaro emissiya/ekvayring platformalari. Katalogda bu integratsiyadan keyingi eng yirik segment — 18 kompaniya.

• Uzcard (Oʻzbekiston) — milliy toʻlov tizimi: 36 hamkor bank, 24,7 mln karta, 265 ming terminal.
• Humo (Oʻzbekiston) — mamlakatning ikkinchi protsessing markazi: 40+ bank, 35+ mln karta; 2025-yilda Paynet operatori tomonidan $65 mln evaziga xususiylashtirilgan.
• BPC Banking Technologies (Shveytsariya) — SmartVista platformasi: emissiya, ekvayring, e-commerce. Oʻzbekistonda UZKART milliy tizimining EMV-platformasi tenderida qatnashgan (2011), Oʻzbekiston Milliy bankida kartalar; QZda tasdiqlangan mijozlari yoʻq.
• Compass Plus Technologies (Buyuk Britaniya) — TranzWare va cloud-native TranzAxis; Ozarbayjon va Tojikistonda ochiq keyslar; Ready Bank bilan integratsiya eʼlon qilingan.
• OpenWay (Belgiya) — Way4 platformasi; mintaqadagi mijozlar: Halyk Bank, Oʻzsanoatqurilishbank, InfinBank, Tenge Bank.
• AzeriCard (Ozarbayjon) — Ozarbayjonning birinchi protsessing markazi, mintaqaning 17–20+ banki, Way4 platformasi.
• Katalogda yana: ALSECO (Qozogʻiston), Intervale Kazakhstan, Interbank Processing Center (Qirgʻiziston), BC Card Kyrgyzstan, CSI (Qirgʻiziston), Smart Systems (Qirgʻiziston), TPS (Qirgʻiziston), PlumTech (Oʻzbekiston), Algoritma, MAX Systems, MilliKart, MSolution (barchasi — Ozarbayjon).

7. Tizim integratsiyasi va infratuzilma

Integratorlar ABS, protsessing, davlat servislari va tashqi APIlarni yaxlit ishlaydigan konturga bogʻlaydi — katalogda bu eng yirik segment (19 kompaniya), unga qoʻshni segmentlardagi infratuzilma oʻyinchilari qoʻshiladi.

• Prime Source (Qozogʻiston) — QZ banklari uchun integratsion loyihalar, Prime Cloud; Qozogʻistondagi yagona IBM Platinum Business Partner.
• Cleverik (Polsha/Almati) — OʻZ va QR loyihalarida Creatio tizimining davlat servislari (eGov, MyID) bilan integratsiyalari.
• Green Light (Qirgʻiziston; Bishkek, Almati, Toshkent ofislari; 2013-yildan) — tizim integratori: axborot xavfsizligi, data-markazlar, tarmoq infratuzilmasi; 300+ loyiha, mijozlar orasida Halyk Bank, BCC, Qozogʻiston Milliy banki, Wooppay; Cisco Partner of the Year MEA 2025.
• Katalogda yana: Khan Group (Qozogʻiston), Telecon (Qozogʻiston), data365 (Oʻzbekiston), HaulMar (Qirgʻiziston), IT Group Tajikistan (Tojikiston), Turkmen-Tranzit (Turkmaniston), ATL Tech, AzInTelecom, BestComp Group, R.I.S.K. Company, Ultra Technologies (barchasi — Ozarbayjon), Caspel, Crocusoft, Elinext, Globerce Capital, QQscepter, SINAM.
• Qoʻshni katalog segmentlaridan infratuzilma: Kazteleport (Qozogʻiston), Documentolog, DAR (Qozogʻiston).

Nazorat oʻlchovi maʼlumotlariga koʻra, bu toifada AI-assistentlar CRM Technologies kompaniyasini ham nomlaydi (katalogda mavjud emas).

Vendorni qanday tanlash: oltita neytral mezon

1. Aynan mintaqadagi joriy etish tajribasi. Global nom mahalliy ekspertizani kafolatlamaydi: faqat jahon referenslarini emas, QZ/OʻZ/QR/TJdagi jonli loyihalarni tekshiring.
2. Mahalliy regulyatorikani qoʻllab-quvvatlash. eGov, MyID, milliy toʻlov tizimlari (Uzcard, Humo) bilan integratsiyalar, Qozogʻiston Milliy banki, OʻzR Markaziy banki va QR Milliy banki uchun hisobotlar — bularni keyin mustaqil qoʻshib chiqish qimmatga tushadi.
3. Kodni topshirish va vendor lock-in. Oldindan aniqlashtiring: loyihadan keyin kod kimniki boʻladi, pudratchi almashganda nima yuz beradi, escrow va ochiq APIlar bormi.
4. Ishga tushirish tezligi. Qutidagi platforma yoki whitelabel buyurtma asosidagi ishlab chiqishdan tezroq ishga tushadi, ammo moslashuvchanligi kamroq; buyurtma asosidagi ishlab chiqishda — aksincha. Halol vendor muddatlarni «ikki oydan boshlab» deb emas, referens loyihalar asosida aytadi.
5. Tekshirsa boʻladigan referenslar. Oʻz segmentingiz va mamlakatingizdagi amaldagi mijozlarning kontaktlarini soʻrang. Eʼtibor bering: xaritadagi vendorlarning bir qismida ochiq mijozlar yoʻq — bu hukm emas, ammo toʻgʻridan-toʻgʻri soʻrash uchun asos.
6. Joriy stek bilan moslik. ABSingiz va protsessingingiz bilan eʼlon qilingan integratsiyalar (masalan, Colvir, Compass Plus, Way4) loyihani oylarga qisqartiradi — ammo ularning tasdigʻini shartnomada talab qiling.

Xaritaga kirish yoki xato haqida xabar berish

Xarita ochiq maʼlumotlarga qurilgan va benuqsonlikka daʼvo qilmaydi. Agar kompaniyangiz xaritada boʻlmasa, maʼlumotlar eskirgan boʻlsa yoki xato topsangiz — «Finteqstan» tahririyatiga yozing: kiritish uchun mintaqadagi loyihalar haqida ochiq tekshiriladigan faktlar kerak. Mamlakatlar, segmentlar va ish modeli boʻyicha filtrlarga ega toʻliq katalog — IT-vendorlar (89 kompaniya) va Konsalting (24 kompaniya) boʻlimlarida.

Aloqador materiallar: neobank ishga tushirish qancha turadi, kredit konveyerini qanday yigʻish kerak, halol mahsulotlarni qanday ishga tushirish kerak. Tahririyatning boshqa tahlillari — «Qoʻllanmalar» boʻlimida.