Oʻzbekiston Markaziy banki xalqaro toʻlov servislarini integratsiya qilish boʻyicha texnik tayyorgarlikni boshladi. Apple va Google bilan muzokaralar kuzga belgilangan, biroq bozorni toʻlaqonli ishga tushirish uchun ma’lumotlarni uzatish boʻyicha qonunosti hujjatlari yetishmayapti.
Nima yuz berdi
Regulyator matbuot xizmati Spot nashriga Apple Pay va Google Pay tizimlarini ishga tushirish boʻyicha texnik ishlar olib borilayotganini ma'lum qildi. Manbalarga koʻra, sentyabr oyida sohaviy muhokamalar va muzokaralar rejalashtirilgan, biroq servislarning tijorat starti keyinroq boʻlib oʻtadi.
Mamlakat va bozor
Global bigtexlarning Oʻzbekistonga kirib kelishi uchun asosiy toʻsiq uzoq vaqt davomida «Shaxsiy ma’lumotlar toʻgʻrisida»gi qonun moddasi boʻlib kelgan. U barcha ma’lumotlarni mamlakat ichidagi serverlarda saqlashni majburiy qilib qoʻygan edi. 2026-yil mart oyida prezident ma’lumotlarning bir qismini xorijda qayta ishlashga ruxsat beruvchi tuzatishlarni imzoladi. Faqat biometriya, genetika va telekom-operatorlar bazalari bundan mustasno.
Ma’lumotlarni mahalliylashtirish toʻlov integratsiyalari va fintexda sun’iy intellektni joriy etishni sekinlashtirayotgan edi. Avvalroq TBC Bank rahbariyati xorijiy bulutli xotiralardan foydalanishni taqiqlash hisoblash jarayonlarini qimmat va kengaytirib boʻlmaydigan holga keltirishini ta’kidlagan edi. Global bulutli serverlarga kirish imkonisiz banklarga kredit skoringi va shaxsiylashtirish uchun ogʻir SI-modellarini rivojlantirish va oʻqitish qiyin.
Nima uchun bu muhim va keyin nima boʻladi
Oʻzbekistonning texnik infratuzilmasi tayyor: NFC qoʻllab-quvvatlanadigan terminallar allaqachon riteyl uchun standartga aylangan. Qonunchilik toʻsigʻi ham rasman olib tashlandi.
Xorijiy bulutli quvvatlarga kirish imkoniyati banklarda mahalliy serverlar juda qimmatlik qilgan yirik SI-modellari uchun yoʻl ochadi.
Endi hukumat ma’lumotlarni yetarli darajada himoya qiladigan mamlakatlar roʻyxatini va shartnomalar standartlarini tasdiqlashi kerak. Ushbu qonunosti hujjatlarisiz ma’lumotlarni transchegaraviy uzatish yuridik jihatdan kulrang hudud boʻlib qolmoqda, bu esa korporatsiyalarning yakuniy biznes qarorlarini qabul qilishini ushlab turibdi.