2026-yil 12-oktabrdan boshlab Qozogʻistonda yangi qoida amal qilmoqda: qarz oluvchilar rasmiylashtirilgan garovsiz kreditdan dastlabki ikki hafta ichida jarima toʻlamasdan voz kechishlari mumkin. Bu haqda Moliya bozorini tartibga solish va rivojlantirish agentligining (ARRFR) kuchga kirgan qaroriga tayanib, LS nashri yozmoqda.
Tengrinews maʼlumotlariga koʻra, hujjat regulyator tomonidan 2026-yil 3-avgustda qabul qilingan va 12-avgustda rasman eʼlon qilingan.
Voz kechish qanday ishlaydi
Voz kechish huquqi faqat garovsiz qarzlarga nisbatan qoʻllaniladi. Mijozda bitimni bekor qilish uchun shartnoma tuzilgan kundan boshlab 14 kalendar kuni mavjud. Banklar va mikromoliya tashkilotlariga buning uchun penya yoki jarima sanksiyalarini undirish taqiqlanadi.
Shu bilan birga, kreditni bekor qilish puldan bepul foydalanishni anglatmaydi. Qarz oluvchi qarz mablagʻlaridan foydalanilgan haqiqiy kunlar soni uchun hisoblangan haqni toʻlashi shart.
Kredit bilan birga rasmiylashtiriladigan ixtiyoriy sugʻurta polislari uchun ham xuddi shunday mexanizm amal qiladi. Voz kechilgan taqdirda, mijozga sugʻurta mukofotining bir qismi polis amal qilgan vaqtga mutanosib ravishda qaytariladi.
Raqamli pasportlar va shaffoflik
Moliya tashkilotlari shartnoma tuzilishidan oldin mijozni voz kechish huquqi haqida xabardor qilishlari shart.
Kursiv taʼkidlashicha, ARRFRning yangi talablari mahsulot hayotiy tsiklining barcha bosqichlarini qamrab oladi. Har bir kredit uchun banklar real foiz stavkalari, komissiyalar, xavflar va maqsadli auditoriyani koʻrsatgan holda alohida raqamli pasport yaratishlari kerak. Bundan tashqari, agar buning uchun mijozdan qoʻshimcha shartlarni bajarish talab etilsa, kreditorlarga mahsulotni bepul deb atash taqiqlanadi.
Nima uchun bu muhim
Kreditorlar shartnoma imzolanishidan oldin mijozlarni xabardor qilish jarayonlarini qayta qurishlari, shuningdek, rad etishlarni qayta ishlash va haqni hisoblash boʻyicha ichki tartiblarni tuzatishlari kerak boʻladi.