Oʻzbekiston Markaziy banki masofaviy moliyaviy xizmatlar koʻrsatishda axborot xavfsizligi talablarini yangiladi. Asosiy oʻzgarishlar mijozlar yoʻlini soddalashtirishga qaratilgan: regulyator roʻyxatdan oʻtish uchun boshqa shaxslarning raqamlaridan foydalanishga ruxsat berdi va P2P-oʻtkazmalarni yalpi tasdiqlashni bekor qildi. Hujjat Lex.uz portalida eʼlon qilindi.
Nima yuz berdi
Endi foydalanuvchilar bank va toʻlov ilovalarida yaqin qarindoshi: ota-onasi, turmush oʻrtogʻi, farzandlari, aka-ukalari, opa-singillari yoki turmush oʻrtogʻining qarindoshlari nomiga rasmiylashtirilgan telefon raqamidan foydalanib roʻyxatdan oʻtishlari mumkin. Bu maqsadlar uchun korporativ raqamlardan foydalanish taqiqlanadi. Bunda roʻyxatdan oʻtish jarayonining oʻzida masofaviy biometrik identifikatsiyadan oʻtish talabi saqlanib qoladi.
Regulyator, shuningdek, biometriya majburiy boʻlgan ssenariylar sonini qisqartirdi. Ilova ichida bank kartasini ulash uchun u endi kerak emas — mijozga bir martalik OTP-kodni kiritish kifoya. Biometrik tasdiqlash faqat yangi qurilmadan akkauntga kirishda yoki parolni tiklashda talab qilinadi.
Mamlakat va bozor
Shu paytgacha Oʻzbekiston fintex bozori xavfsizlik boʻyicha qatʼiy va universal talablar sharoitida ishlab kelgan, bu esa koʻpincha foydalanuvchi tajribasini murakkablashtirardi. Masalan, har bir oʻtkazmani majburiy tasdiqlash yoki raqamni pasportga qatʼiy bogʻlash mijozlar uchun noqulayliklar tugʻdirardi.
Yangi qoidalar banklar va toʻlov tashkilotlariga koʻproq erkinlik beradi. Barcha P2P-oʻtkazmalar uchun OTP-kod bilan majburiy tasdiqlash bekor qilinadi. Endi moliyaviy muassasalar qaysi operatsiyalar uchun qoʻshimcha kod kerakligini mustaqil belgilaydilar va tasdiqlashsiz oʻtkazmalarning maksimal summalarini oʻrnatadilar.
Bundan tashqari, maxfiylik qoidalari ham oʻzgardi. Karta raqami boʻyicha pul oʻtkazmalarida ilovalar qabul qiluvchining ism va familiyasini qisman yashiradi. Ilgari ilovalar toʻliq ism va familiyaning birinchi harfini koʻrsatishi mumkin edi.
Nima uchun bu muhim
Yengilliklar haqiqiy bozor muammosini hal qiladi: Oʻzbekistonda telefon raqamlari koʻpincha bitta oila aʼzosi nomiga rasmiylashtirilgan boʻladi, shu sababli boshqa qarindoshlar raqamli servislardan toʻlaqonli foydalana olmas edilar.
Regulyator eʼtiborni yalpi nazoratdan xavf-xatarga asoslangan yondashuvga qaratmoqda, bu esa banklarga firibgarlikdan himoya qilish va mijozlar yoʻlining qulayligi oʻrtasida mustaqil muvozanatni saqlash imkonini beradi.
Nima kutilmoqda
Banklar uchun bu oʻz antifrod-tizimlarini qayta sozlash zaruratini anglatadi. Ular firibgarlik haqida ogohlantirishlarni koʻrsatish ssenariylarini mustaqil belgilashlari, qurilmalarning xavf ostida qolganligi toʻgʻrisida xabarnoma kanallarini (SMS yoki push) tanlashlari va P2P-oʻtkazmalarida maʼlumotlarni koʻrsatish mantiqini yangilashlari kerak boʻladi.