Oʻzbekiston Markaziy banki 2030-yilgacha boʻlgan milliy fintex-strategiyani amaliy amalga oshirishga oʻtmoqda. Regulyator oʻzining venchur fondini ishga tushirish, startaplar uchun innovatsion xab ochish va milliy raqamli valyutani sinovdan oʻtkazishga tayyorgarlik koʻrish haqida e’lon qildi.
Startaplar uchun infratuzilma
Yangi tashabbuslar haqida Markaziy bank raisi Timur Ishmetov Toshkentdagi Silk Road Finance & Technology forumida soʻzlab berdi. Regulyatorning asosiy e’tibori loyihalarni toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻllab-quvvatlashga qaratilmoqda.
Markaziy bank 2026-yilning toʻrtinchi choragidayoq birinchi rezidentlarni qabul qiladigan innovatsion xabni yaratmoqda. Maydoncha fintex-loyihalarga barcha bosqichlarda hamrohlik qiladi: inkubatsiya va akseleratsiyadan tortib, regulyator maslahatlari va bozorga chiqishdan oldingi sinovlargacha.
Ushbu loyihalarni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash uchun regulyator ixtisoslashtirilgan venchur fondini ta’sis etdi. Hozirda Markaziy bank xalqaro boshqaruv kompaniyalari bilan muzokaralar olib bormoqda. Gʻoya toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻlak yaratishdan iborat: startaplar mahalliy xabda sinovdan oʻtadi, moliyalashtirishga ega boʻladi va xalqaro miqyosda kengayadi.
Raqamli soʻm va ochiq banking
Forum doirasida Markaziy bank markaziy bank raqamli valyutasi (CBDC) boʻyicha “oq kitob”ni (white paper) e’lon qilishni rejalashtirmoqda. Hujjat raqamli soʻmdan foydalanishning ehtimoliy ssenariylarini, uning texnik arxitekturasi variantlarini va mamlakat moliya tizimiga potensial ta’sirini belgilab beradi.
Konsepsiyaning e’lon qilinishi — bu tajriba bosqichiga tayyorgarlikdir. Regulyator raqamli valyuta Oʻzbekiston raqamli iqtisodiyotini qanday qoʻllab-quvvatlashi mumkinligini amalda sinab koʻrmoqchi.
Bunga parallel ravishda baza infratuzilmasi ustida ish davom etadi: toʻlov tizimlarini rivojlantirish, ochiq bankingni (Open Banking) joriy etish va moliya sektorining operatsion barqarorligini oshirish. Markaziy bank rahbarining soʻzlariga koʻra, ushbu yoʻnalishlar uchun me’yoriy baza va texnik arxitektura allaqachon shakllantirilgan.
Bozor uchun kadrlar
Strategiyaning uchinchi yoʻnalishi — kadrlar yetishmovchiligini bartaraf etish. 2030-yilgacha Markaziy bank moliya texnologiyalari sohasida 5 ming nafar mutaxassisni tayyorlashni rejalashtirmoqda.
Talabalarning birinchi guruhi 2026-yil oxirigacha oʻqishni boshlaydi. Dastur Singapur universitetlari va Global Finance & Technology Network (GFTN) tarmogʻi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan. U akademik bazani fintex-bozorida ishlashning amaliy koʻnikmalari bilan birlashtiradi.
Nima uchun bu muhim
Markaziy bank klassik nazorat doirasidan chiqib, dasturchilarni oʻqitishdan tortib venchur moliyalashtirishgacha boʻlgan sohani qoʻllab-quvvatlashning toʻliq siklini yoʻlga qoʻygan holda bozor arxitektori rolini oʻz zimmasiga olmoqda.