Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi 20 dan ortiq tijorat banklari va mikromoliya tashkilotlarini moliyaviy javobgarlikka tortdi. Regulyator moliyaviy xizmatlarni targʻib qilishda ommaviy qoidabuzarliklarni aniqladi.
Nima yuz berdi
Idora moliya sektorining marketing kommunikatsiyalari monitoringini oʻtkazdi. Mutaxassislar banklar va MMTlar an’anaviy OAV, oʻzlarining rasmiy veb-saytlari va ijtimoiy tarmoqlarda joylashtirgan materiallarni tahlil qildilar.
Tekshiruv yakunlariga koʻra, regulyator 20 dan ortiq muassasaning reklamasi iste’molchilarni chalgʻitganligini aniqladi. Bu haqda Qoʻmita ma’lumotlariga tayanib, ixtisoslashtirilgan Telegram-kanal xabar bermoqda. Moliya sektori barcha tekshirilgan tarmoqlar orasida eng koʻp qoidabuzarliklarni koʻrsatdi.
Dastlabki xabarda jarimaga tortilgan tashkilotlarning aniq nomlari va undirilgan summalar oshkor etilmagan. Odatda bunday qoidabuzarliklar kreditning toʻliq qiymatini yashirish, qoʻshimcha komissiyalarni niqoblash yoki samarali foiz stavkasini notoʻgʻri koʻrsatish bilan bogʻliq boʻladi.
Mamlakat va bozor
Oʻzbekistonda chakana kreditlash yuqori sur’atlarda oʻsmoqda. Banklar va fintex-servislar mijozlar uchun faol raqobatlashib, agressiv promo-kampaniyalarni ishga tushirmoqda, muddatli toʻlovlar va mikroqarzlarni targʻib qilmoqda.
Qattiq raqobat sharoitida marketing boʻlimlari koʻpincha jozibador raqamlarni — masalan, eng kam oylik toʻlov yoki nol stavkani — birinchi oʻringa olib chiqib, mahsulotning haqiqiy shartlarini mayda shriftda yoki havola orqali qoldiradilar.
Bu nima uchun muhim
Qoʻmitaning harakatlari shuni koʻrsatadiki, davlat nafaqat kredit berish faktini, balki mijozni jalb qilish bosqichini ham qattiqroq nazorat qila boshlamoqda. Moliya sektori uchun bu ommaviy materiallarni kelishishning ichki jarayonlarini qayta koʻrib chiqish zarurligini anglatadi.
Ommaviy jarimalar regulyatorning nuqtali ogohlantirishlardan moliyaviy mahsulotlar chakana bozor uchun qanday qadoqlanishi ustidan tizimli nazoratga oʻtayotganini namoyish etadi.
Nima kutilmoqda
Banklar va MMTlar komplayens-boʻlinmalarining rolini kuchaytirishga majbur boʻladilar. Ehtimol, huquqshunoslar va xatarlar boʻyicha mutaxassislar, agar marketing kampaniyalari shartlarni toʻliq oshkor etmasa, ularni ishga tushirishga veto qoʻyish huquqiga ega boʻlishadi. Qisqa muddatli istiqbolda bu reklama e’lonlarining konversiyasini kamaytirishi mumkin, ammo uzoq muddatda — bozorni sogʻlomlashtiradi va yashirin shartlar tufayli aholining qarzga botish darajasini pasaytiradi.